Բաքուն աշխարհին է հրամցնում «Խոջալուի ցեղասպանության» միֆը՝ հող պատրաստելով Ղարաբաղի դեմ պատերազմի համար

Բաքուն աշխարհին է հրամցնում «Խոջալուի ցեղասպանության» միֆը՝ հող պատրաստելով Ղարաբաղի դեմ պատերազմի համար

PanARMENIAN.Net - Ադրբեջանական դիվանագիտությունն ու քարոզչությունը շարունակում են մոլորության մեջ գցել միջազգային հանրությանն ու ազերի ժողովրդին՝ խեղաթյուրելով ղարաբաղյան հակամարտության էությունն ու պատմությունը, հատկապես Աղդամի իրադարձությունների մասով, ասվում է ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպանատան հայտարարության մեջ: Հայտարարությունը հրապարակել են մի շարք հեղինակավոր ամերիկյան ԶԼՄ-ներ՝ The Sacramento Bee, Digital Journal, One News Page, L.A. Biz, Ulitzer, The Street և այլն:

Խեղաթյուրելով ղարաբաղյան հակամարտության պատմությունը՝ Ադրբեջանը փորձում է խոսափել հայերի ջարդերի համար պատասխանատվությունից Սումգայիթում 1988 թ. փետրվարին, Կիրովաբադում 1988 թ. նոյեմբերին, Բաքվում 1990 թ. հունվարին, Մարաղայում 1992 թ. ապրիլին և սեփական բնակչության կոտորածը Խոջալուում, ասվում է փաստաթղթում:

«Ադրբեջանը ձգտում է ներկայանալ զոհի դիմակով՝ հող նախապատրաստելով ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս, ևս մեկ պատերազմ Լեռնային Ղարաբաղի դեմ սանձազերծելու համար»,-ասվում է հայտարարության մեջ:

Դեսպանատունը նշում է, որ Ադրբեջանը մերժում է բոլոր միջազգային կոչերը, այդ թվում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կոչը՝ քննել 1992 թ. Աղդամի իրադարձությունները: «Այս դեպքում կարելի է միայն հարց տալ, ինչո՞ւ բոլոր նրանք, ում տեսակետը տարբերվում էր ադրբեջանական պաշտոնական վարկածից, կամ սպանվել են, ինչպես լրագրող Մուստաֆաևը, կամ ձերբակալված են, ինչպես լրագրող Ֆաթուլլաևը, կամ ենթարկվել են քաղաքական հալածանքների, ինչպես Ադրբեջանի առաջին նախագահ Այազ Մութալիբովը»,-ասել են դեսպանատանը:

«Իրականում Խոջալու գյուղն ադրբեջանական հենակետերից մեկն էր Լեռնային Ղարաբաղի կենտրոնում, որտեղից, ըստ Human Rights Watch-ի, ամիսներ շարունակ հրետակոծվել է ԼՂՀ մայրաքաղաք Ստեփանակերտը: Անկանոն հարվածների ու դիպուկահարների կրակոցներից հարյուրավոր քաղաքացիներ են սպանվել կամ հաշմվել: Քանդվել են բնակելի տներ, հիվանդանոցներ, ու օրինական ռազմական թիրախներ չհանդիսացող այլ շինություններ, իսկ տեղի բնակչությունը ենթարկվել է ահաբեկչության: Այդպիսով, ադրբեջանական կողմի կրակակետի ոչնչացումը կյանքի գին ուներ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության համար»,-ասվում է ՀՀ դեսպանության հայտարարության մեջ:

Ինչպես գրել է ադրբեջանցի լրագրող Էյնուլլա Ֆաթուլլաևը, «նույնիսկ հարվածից մի քանի օր առաջ հայերն անընդհատ զգուշացնում էին բնակչությանը պատրաստվող գործողության մասին բարձրախոսների միջոցով՝ առաջարկելով խաղաղ բնակիչներին հեռանալ քաղաքից հումանիտար միջանցքով: Խոջալուից փախստականների խոսքով, նրանք օգտվեցին միջանցքից, և իրոք, հայ զինվորները կրակ չբացեցին նրանց ուղղությամբ:

Այնուամենայնիվ, շարունակում է Ֆաթուլլաևը, «…Խոջալուի բնակիչների մի մասը սպանվեց յուրայինների (ադրբեջանցի զինվորականների) կողմից…Միտումնավոր դա արվեց, թե ոչ, պետք է բացահայտի քննությունը…Նրանց ինչ-որ անհայտ անձինք չեն սպանել, այլ սադրիչները Ադրբեջանի Ժողովրդական ճակատից…Դիակներն էլ իրենք էին այլանդակել…»:

Ըստ դեսպանատան հայտարարության, Ադրբեջանի նախկին նախագահ Այազ Մութալիբովը մեղադրեց իր քաղաքական ընդդիմախոսներին Խոջալուի սպանությունների համար: Նա հարցազրույց տվեց, որտեղ հայտարարեց, որ «…հայերն այնուամենայնիվ միջանցք էին թողել, որով մարդիկ կարող էին փախչել: Ուրեմն ինչո՞ւ պետք է նրանք կրակեին: Հատկապես Աղդամի մոտակայքում, որտեղ բավականաչափ ուժեր ու ժամանակ կար, մարդկանց օգնելու համար: Ինչպես վկայում են Խոջալուում փրկվածները, ամեն ինչ կազմակերպված էր հող ստեղծելու համար իմ պաշտոնանկության համար: Որոշ ուժեր ձգտում էին հեղինակազրկել նախագահին»:

«Այն փաստը, որ Խոջալուի բնակիչները դարձան Ադրբեջանում ներքաղաքական դաժան պայքարի զոհերը, հաստատել է նաև Ադրբեջանի Գերագույն խորհրդի նախագահ Կարաևը, նրա հետնորդ Մամեդովը, ադրբեջանցի իրավապաշտպան Յունուսովն ու այլոք»,-ասել է Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը:

Ադրբեջանը ղեկավարելու հույսերով լի Հեյդար Ալիևը այն ժամանակ հայտարարեց. «Արյունահեղությունը մեզ ձեռնատու է: Մենք չպետք է միջամտենք իրադարձությունների ընթացքին»:

«Էյնուլա Ֆաթուլլաևը, որը «Իրական Ադրբեջան» թերթի գլխավոր խմբագիրն էր, երկար տարիներ անցկացրեց բանտում զրպարտության մեղադրանքով: Նա դիմեց ՄԻԵԴ, որը որոշում կայացրեց առ այն, որ Ադրբեջանի կառավարությունը պետք է անհապաղ ազատ արձակի նրան: Ի վերջո նա ազատ արձակվեց 2011-ին և շուտով «Ազատություն» ռադիոկայանին տված հարցազրույցում հայտարարեց, որ չի փոխել իր տեսակետը Խոջալուի իրադարձությունների մասին, և որ «ադրբեջանական, ոչ թե հայկական ուժերն են, պատասխանատու Խոջալուում 1992 թ. սպանությունների համար»,-ասվում է փաստաթղթում:

ՀՀ դեսպանությունը հավելում է, որ Ադրբեջանի ագրեսիվ հռետորաբանությունն ու պատմության խեղաթյուրումը, ինչպես նաև միլիարդավոր դոլարները, որ ծախսվում են հարձակողական զենք գնելու համար, լուրջ սպառնալիք են ստեղծում ողջ տարածաշրջանի անվտանգության ու կայունության համար, և միջազգային հանրությունը պետք է համարժեք դիմակայի դրան, հայտնում է Panorama.am-ը:

Նշենք, որ ադրբեջանական կողմն ուժ, եռանդ ու փող չի խնայում և չի խորշում ոչ մի բանից միջազգային հանրությանը Խոջալուի իրադարձությունների իր վարկածը պարտադրելու համար: «Ուղեղները լվանալու» համար օգտագործվում է քարոզչական գրականություն, կեղծված փաստաթղթեր, որպես «փաստագրական ապացույցներ» են հանդես գալիս լուսանկարները, որոնք արվել են Հարավսլավիայում, Կոսովոյում, արաբական երկրներում, և նույնիսկ 20-րդ դարասկզբի մարդկանց արխիվային լուսանկարներ: Ընդ որում Բաքուն շատ ցավագին է արձագանքում Խոջալուի մասին ցանկացած հայտարարության, որը հակասում է ադրբեջանական միֆին: Օրինակ, ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը գրառում էր կատարել Twitter-ում՝ նվիրված Խոջալուի իրադարձությունների տարելիցին: «Խոջալուի ողբերգության տարելիցի օրը մենք հիշեցնում ենք, որ բռնությունը չի կարող պատասխան լինել: Բոլոր կողմերը պետք է ջանադրաբար աշխատեն խաղաղության հասնելու համար», գրել էր նա: Արձագանքը երկար սպասեցնել չտվեց: Ի պատասխան Ուորլիքին Ադրբեջանի ԱԳ փոխնախարար Արազ Ազիմովը հայտարարել է, որ Ուորլիքը նաև իր կարծիքն է հայտնել Twitter-ի էջում այսպես կոչված «Խոջալուի ցեղասպանության» վերաբերյալ՝ նշելով, որ «Twitter-ը Խոջալուի քննարկման տեղը չէ»:

«Ես չեմ կարողանա այս ամենն ասել պարոն Ուորլիքին Twitter-ում, քանի որ այնտեղ կարելի է ընդամենը 120 տառից բաղկացած ուղերձ զետեղել: Պարոն Ուորլիքը վերջերս է նշանակվել այդ պաշտոնում և պետք է ավելի լավ ծանոթանա հակամարտության իրողություններին»,-ասել է Ազիմովը:

Ռազմական գործողություն Խոջալուի մոտակայքում

1992թ. փետրվարի 25-ից 26-ը ռազմական գործողություն է կազմակերպվել Խոջալու բնակավայրի մոտակայքում գտնվող հանրապետության միակ օդանավակայանը ապաշրջափակելու եւ Խոջալուում գտնվող կրակակետերը վնասազերծելու նպատակով, որտեղից 1991թ. գարնանից սկսած Լեռնային Ղարաբաղի բնակավայրերը ենթարկվել են ադրբեջանական ՕՄՕՆ-ականների հարձակումներին եւ հրետակոծություններին, այդ թվում նաեւ «Գրադ» համազարկային կրակի ռեակտիվ կայանքներից` մասսայական ոչնչացման զենքերից, որոնք արգելված են բազմաթիվ միջազգային կոնվենցիաներով:

Ղարաբաղի բնակչության համար տենսականորեն կարեւոր խնդիր կատարելով` Խոջալուն գրոհած ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերը խաղաղ բնակիչներին միջանցք են տրամադրել ռազմական գործողությունների գոտուց անվտանգ հեռանալու համար, ինչի մասին ադրբեջանական կողմը նախօրօք զգուշացվել էր: Այս փաստը բազմաթիվ անգամ հաստատվել է նաեւ Ադրբեջանի պաշտոնատար անձանց կողմից, մասնավորապես, այն ժամանակվա նախագահ Այազ Մութալիբովի կողմից: Սակայն ադրբեջանական իշխանությունները ոչինչ չեն ձեռնարկել խաղաղ բնակչությանը ռազմական գործողությունների գոտուց տարհանելու համար: Դեռ ավելին, խաղաղ բնակիչների շարասյունը գնդակահարվել է Աղդամի շրջանի սահմանի մատույցներում, որն ավելի ուշ հաստատել է Մութալիբովը` այս հանցագործությունը կապելով իրեն իշխանությունից հեռացնելու ընդդիմության փորձերի հետ` ամբողջ պատասխանատվությունը նրա վրա դնելով:

Այն տարածքները, որտեղ հետագայում նկարահանվել են սպանվածների մարմիններ պատկերող կադրերը, գտնվում են Աղդամից երեք կիլոմետր եւ Խոջալուից 11 կիլոմետր հեռավորության վրա: Ընդհուպ մինչեւ 1993թ. ամառը տվյալ տարածքը գտնվում էր ադրբեջանական զինված կազմավորումների մշտական վերահսկողության տակ, որը բացառում էր ղարաբաղյան ինքնապաշտպանական ուժերի ստորաբաժանումների մուտքն այնտեղ: Ադրբեջանական պաշտոնական քարոզչությունը փորձում է հայերին մեղադրել Խոջալուի խաղաղ բնակիչների սպանության մեջ, սակայն նույնիսկ ԱՀ նախագահ Մութալիբովն ինքը 1992թ. մարտին խոստովանել է, որ միջանցքը, որտեղով մարդիկ կարող էին հեռանալ, հայերը, այնուամենայնիվ, տրամադրել էին:

Հենց իրենց բարձրաստիճան հայրենակիցների կողմից Խոջալուի բնակիչների հանդեպ դավաճանությունը ադրբեջանական քարոզչամեքենան փորձում է ներկայացնել իբրեւ Սումգայիթի արյունալի վաքխանալիայի համար հայերի վրեժխնդրություն:

Ելնելով վերոնշյալ փաստերից, համոզված կարելի է ասել, որ Խոջալու գյուղի խաղաղ բնակիչների, ինչպես նաեւեւ այնտեղ պահվող հայ պատանդների մահվան մեջ մեղավոր է ադրբեջանական կողմը, որն իր սեփական ժողովրդի հանդեպ հրեշավոր ոճիր է գործել քաղաքական խարդավանքների պատճառով եւ իշխանության հասնելու համար: Ոչ ոքի համար այլեւս գաղտնիք չէ, որ Խոջալուում ադրբեջանցիների «ցեղասպանությունը» միֆ է, որը ստեղծվել է դեռեւս Հեյդար Ալիեւի կողմից եւ որը պաշտպանել է գահաժառանգ Ալիեւ-կրտսերը` միջազգային հանրության ուշադրությունը Սումգայիթում, Բաքվում, Կիրովաբադում եւ շատ այլ հայաբնակ վայրերում հայերի կոտորածներից շեղելու, ինչպես նաեւ հայ խաղաղ բնակչության եւ սեփական ժողովրդի հանդեպ Ադրբեջանի ղեկավարության քաղաքական, մարդասիրական, ռազմական, տնտեսական եւ այլ քրեականորեն հետապնդվող գործողությունները քողարկելու նպատակով:

 Ուշագրավ
Ընդգծվել է ուժի կիրառման անընդունելիությունը և կոչ է արվել ձեռնպահ մնալ ռազմատենչ հռետորաբանությունից
«Մեզ ասում էին, թե մեր խոսքերը չափազանց կտրուկ են, որ դա չի մոտեցնում խաղաղությունը»,–բողոքել է նա
Հաջիզադեն ասել է, թե հայտարարությունը «զարմանք է առաջացնում», և մեղադրանքներ հնչեցրել Հայաստանի հասցեին
---