4 ապրիլի 2025 - 18:50 AMT
Հայ դատի գրասենյակը ԵԱՀԿ-ին հորդորում է գերիների հարցով գործի դնել Մոսկվայի մեխանիզմը

Ադրբեջանի կողմից կալանավորվածհայ պատանդներիազատ արձակմանը նպաստելու համար ՀՅԴ Բյուրոյի Հայ դատի կենտրոնական գրասենյակը վեց լեզվով գործարկել է մի հարթակ, որի միջոցով հնարավոր է դիմել ԵԱՀԿ բարձրաստիճան պաշտոնյաներին՝ վերջիններիս կոչ անելով ձեռնարկել ԵԱՀԿ-ի իրավասության ներքո գտնվող մեխանիզմներ, որոնք թույլ կտան տեղում մոնիթորինգի ենթարկել դատավարությունների օրինականությունը, հայ գերիների պահման պայմաններն ու նրանց առողջական վիճակը և հանդես գալ համապատասխան քաղաքական դիրքորոշմամբ։

Նշվում է, որ միջազգային հանրությունը պետք է ճնշում գործադրի Ադրբեջանի իշխանությունների վրա՝ դադարեցնելու մարդու իրավունքների խախտումներն ու ազատ արձակելու անօրինական կերպով կալանավորված բոլոր բանտարկյալներին:

Խնդրագրում ասվում է․«Վճռական քայլեր ձեռնարկեք Մոսկվայի մեխանիզմի կիրառման համար, ինչն արվել է ռուս-ուկրաինական հակամարտության ժամանակ»։

Խնդրագրում ընդգծվել է, որ Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից ընդդիմադիրների, անկախ լրատվամիջոցների ու միջազգային նորմերի նկատմամբ ճնշումները, ինչպես նաև միջազգային ու մարդասիրական իրավունքի խախտումները թույլ չեն տալիս ԵԱՀԿ անդամ երկրներին լռել։

Նշվում է, որ Միավորված ազգերի կազմակերպության մի շարք կառույցներ, տարբեր պետությունների ու միջազգային կառույցների խորհրդարաններ և Եվրոպական խորհրդարանը տասնյակ բանաձևերով պահանջել են անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել հայ գերիների ազատման ուղղությամբ։

Բացի այդ, շեշտադրվել է, որ անհրաժեշտ է ստեղծել փորձագիտական հանձնաժողով՝ արձանագրելու և զեկուցելու այն մտահոգիչ խնդիրները, որոնք դիտարկվել են որպես ԵԱՀԿ մարդասիրական հանձնառությունների կոպիտ խախտումներ Ադրբեջանի կողմից։ Հատուկ ուշադրություն է պահանջվել ընդդիմադիրների, քաղբանտարկյալների և Արցախի քաղաքացիների ձերբակալման ու դատական ընթացակարգերի նկատմամբ, իսկ Ադրբեջանում իրականացվող գործողությունները բնութագրվել են որպես ռասայական խտրականության դրսևորում։

Ըստ խնդրագրի՝ ԵԱՀԿ առաքելությունը պետք է մանրակրկիտ վերլուծի Ադրբեջանի դատաիրավական համակարգի գործողությունները՝ ելնելով այդ երկրի՝ որպես ԵԱՀԿ անդամ պետության ստանձնած պարտավորություններից։

Հեղինակները դիմել են ԵԱՀԿ համապատասխան կառույցներին՝ ընդգծելով, որ պետք է ձեռնարկվեն վճռական քայլեր Մոսկվայի մեխանիզմի գործարկման ուղղությամբ՝ հիմնվելով ԵԱՀԿ 1991 թվականի Մոսկվայի փաստաթղի 12-րդ կետի վրա։

Նշվել է, որ այդ գործիքակազմն արդեն կիրառվել է ինչպես ռուս-ուկրաինական պատերազմում, այնպես էլ Բելառուսի հարցում։

ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Մայք Ուոլցը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Հիքմեթ Հաջիևի հետ զրույցում ասել է նրան, որ պետք է ազատ արձակել գերիներին և ավարտին հասցնել ՀՀ հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը։

Ռուբեն Վարդանյանի փաստաբան Ջարեդ Գենսերը կոչ է արել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին ու ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանին ուշադրությամբ ուսումնասիրել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Մայք Ուոլցի հայտարարությունները։