Ցեղասպանության տարելից. Մայիսին Վաշինգտոնում կլինեն ՀՀ նախագահը, Գարեգին Բ-ն ու Արամ Ա-ն

Ցեղասպանության տարելից. Մայիսին Վաշինգտոնում կլինեն ՀՀ նախագահը, Գարեգին Բ-ն ու Արամ Ա-ն

PanARMENIAN.Net - Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ մայիսի սկզբին Վաշինգտոն են ժամանելու Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Ամենայն Հայոց Գարեգին երկրորդ և Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ առաջին կաթողիկոսները, «Ամերիկայի ձայն»-ին հղումով գրում է «Ազատություն» ռադիոկայանը:

Մայիսի 7-ին Միացյալ Նահանգների մայրաքաղաքում մեկնարկում են Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները, որոնք առաջնորդելու են Ամենայն Հայոց և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսները:

Հայ առաքելական եկեղեցու Հյուսիսային Ամերիկայի Արևելյան թեմի միջեկեղեցական հարաբերությունների բաժնի տնօրեն Վիգեն արքեպիսկոպոս Այքազյանի խոսքով, միջոցառումները Վաշինգտոնում շարունակվելու են երեք օր՝ սկսվելով մայիսի 7-ին Ազգային Մայր տաճարում էկումենիկ աղոթքով և ավարտվելով մայիսի 9-ին Անարատ Հղիության ազգային սրբավայր-դամբարանում Սուրբ Պատարագով, որն անցկացվելու է երկու կաթողիկոսների ներկայությամբ: «Կարևորը՝ մայրաքաղաք Վաշինգտոնում ցույց տանք ամբողջ աշխարհին, որ մենք չենք մոռացել և շարունակելու ենք մեր պահանջները ներկայացնել»,- ասել է Վիգեն արքեպիսկոպոսը:

Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սարգսյանի փոխանցմամբ՝ ԱՄՆ-ում Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումների կազմակերպմամբ զբաղվում է Ամերիկայի հայ համայնքի, եկեղեցու և հայկական դեսպանատան կողմից ստեղծված հանձնաժողովը: Մայիսի սկզբին Վաշինգտոնում նախատեսված միջոցառումները, դեսպանի խոսքով, կարևոր դեր ունեն հայ - ամերիկյան հարաբերությունների համար:

«Վաշինգտոն են ժամանելու վեհափառ հայրերը և հանրապետության նախագահը, և դա լինելու է բավականին բարձր մակարդակով կազմակերպված միջոցառում», - նշել է դեսպանը: Անդրադառնալով պաշտոնական Երևանի և Վաշինգտոնի հարաբերություններին՝ դիվանագետը դրանք բարձր է գնահատել՝ նշելով, որ ստորագրման համար նաև մի շարք երկկողմ փաստաթղթեր են նախապատրաստվում, որոնք կխթանեն երկկողմ տնտեսական համագործակցությունը: «Մենք մեր քաղաքական գործընկերների հետ ունենք կարևորագույն համաձայնություն, այն է՝ հայ - ամերիկյան հարաբերությունների մակարդակը պետք է բարձրանա»,- ասել է Տիգրան Սարգսյանը:

Քաղաքական հարաբերություններից բացի, հայկական կողմը ցանկանում է խորացնել հայ - ամերիկյան տնտեսական համագործակցությունը, որը կարող է կարևոր հիմք հանդիսանալ երկու երկրների միջև թե՛ քաղաքական և թե՛ մշակութային հետագա հարաբերությունների զարգացման համար:

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ միջոցառումներ են սպասվում ոչ միայն Հայաստանում, այլև աշխարհի հայաշատ քաղաքներում: Սփյուռքի հայկական համայնքներն ակտիվ մասնակցում են ոգեկոչման արարողություններին՝ ներկայացնելով սեփական նախաձեռնություններն ու ծրագրերը տարբեր ոլորտներում և ուղղություններով:

Հայոց ցեղասպանություն

Հայոց ցեղասպանությունը, որն իրագործվել է Օսմանյան կայսրությունում 1915-1923թթ., XX դարի առաջին ցեղասպանությունն էր, որի նախաձեռնողները երիտթուրքերն էին: Ցեղասպանության ժամանակ ոչնչացվեց վեց հայկական վիլայեթների բնակչությունը` մոտ 1,5 մլն հայ: Եվս կես միլիոնը սփռվեց աշխարհով մեկ` սկիզբ դնելով հայկական Սփյուռքին:

Դեռևս Ցեղասպանության իրագործման տարիներին` 1915-23թթ. տերությունները ընդունեցին հայերի կոտորածը դատապարտող բանաձևեր: ԱՄՆ-ն երեք անգամ (1916, 1919, 1920) նմանատիպ բանաձևեր է ընդունել, սակայն դա չկասեցրեց Օսմանյան կայսրության գործողությունները: 1915թ. Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Ռուսաստանը հանդես եկան համատեղ հռչակագրով` դատապարտելով հայերի բնաջնջումը:

Աշխարհի շատ երկրներ և ազդեցիկ միջազգային կազմակերպություններ ճանաչել և դատապարտել են Հայոց ցեղասպանությունը: Պաշտոնապես առաջինը Հայոց ցեղասպանությունն ընդունել և դատապարտել է Ուրուգվայը 1965թ-ին: Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել են նաև Եվրոպայի Խորհուրդը, Եվրախորհրդարանը, ՄԱԿ-ի խտրականության կասեցման և փոքրամասնությունների պաշտպանության կանխարգելման ենթահանձնաժողովը, ՄԱԿ-ի ռազմական հանցագործությունների գծով հանձնաժողովը, Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը: Հայերի ոչնչացումը պաշտոնապես ցեղասպանություն են ճանաչել Ֆրանսիան, Ավստրիան, Իտալիան, Գերմանիան, Բելգիան, Լյուքսեմբուրգը, Շվեդիան, Նիդերլանդները, Շվեյցարիան, Ռուսաստանը, Լեհաստանը, Լիտվան, Հունաստանը, Սլովակիան, Կիպրոսի Հանրապետությունը, Լիբանանը, Ուրուգվայը, Արգենտինան, Վենեսուելան, Չիլին, Բոլիվիան, Կանադան, Վատիկանը, Բրազիլիան, Լյուքսեմբուրգը, Գերմանիան, Պարագվայը, Սիրիան և ԱՄՆ-ի 45 նահանգ:

Բելգիայում և Շվեդիայում Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար քրեական պատասխանատվություն է սահմանված (45 հազար եվրո տուգանքից մինչև 1 տարվա ազատազրկում): 2006թ. հոկտեմբերի 12-ին Ֆրանսիայի խորհրդարանն օրինագիծ ընդունեց, որի համաձայն Հայոց ցեղասպանության ժխտումը կքրեականացվի, ինչպես Հոլոքոսթը:

Ժամանակակից Թուրքիան ժխտում է Հայոց ցեղասպանության պատմական փաստը և վարում է այդ փաստի ժխտման ներքին և արտաքին քաղաքականություն: Թուրքական պետության գործողությունները ներկայացվում են որպես «բռնագաղթ»` հայերի անվտանգությունն ապահովելու նպատակով: Հայոց ցեղասպանության ճանաչման անհրաժեշտության մասին խոսում են միայն առանձին թուրք մտավորականներ, որոնց թվում են պատմաբան Թաներ Աքչամն ու Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Օրհան Փամուկը:

 Ուշագրավ
Ընդգծվել է ուժի կիրառման անընդունելիությունը և կոչ է արվել ձեռնպահ մնալ ռազմատենչ հռետորաբանությունից
«Մեզ ասում էին, թե մեր խոսքերը չափազանց կտրուկ են, որ դա չի մոտեցնում խաղաղությունը»,–բողոքել է նա
Հաջիզադեն ասել է, թե հայտարարությունը «զարմանք է առաջացնում», և մեղադրանքներ հնչեցրել Հայաստանի հասցեին
---